عزيز بن محمد نسفى ( عزيز الدين نسفى )
258
كشف الحقايق ( فارسى )
از نظر تلطف به بندگان خود ارسال رسل را براى ارشاد و راهنمائى بندگان و رهانيدن ايشان از بلاى جهل بر خود لازم فرموده است و از جمله آيات مستند اين موضوع اينست : « وَ قالُوا لَوْ لا يَأْتِينا بِآيَةٍ مِنْ رَبِّهِ أَ وَ لَمْ تَأْتِهِمْ بَيِّنَةُ ما فِي الصُّحُفِ الْأُولى . وَ لَوْ أَنَّا أَهْلَكْناهُمْ بِعَذابٍ مِنْ قَبْلِهِ لَقالُوا رَبَّنا لَوْ لا أَرْسَلْتَ إِلَيْنا رَسُولًا فَنَتَّبِعَ آياتِكَ مِنْ قَبْلِ أَنْ نَذِلَّ وَ نَخْزى » . ( سوره طه آيات 133 - 134 ) . و على عليه السلام مىفرمايد : . . . . . . . فبعث الله رسله و واتر اليهم أنبيائه ليستأدوهم ميثاق فطرته و ليذكروهم منسى نعمته و ليثيروا لهم دفائن العقول . براى اطلاع بيشتر از قاعده لطف و اصطلاح وجوب ارسال رسل رجوع فرمايند بكتب كلامى شيعه چون « شرح تجريد الاعتقاد » خواجه و « نهج - المسترشدين » علامه حلى ( رض ) و « سيف الامه » نراقى و « كفاية الموحدين » سبزوارى . صفحه ( 15 ) - يعنى او را صفات و صفات احوال است . ظاهرا امر بر نسفى مشتبه شده است زيرا شيعه درباره صفات حق تعالى به ( حال ) يا ( صفات احوال ) معتقد نيست و فقط جمعى از قدماى معتزله و برخى از اشاعره درباره صفات الله معتقد باحوال شدهاند و ميان موجود و معدوم واسطهيى فرض كرده كه از آن به ( حال ) تعبير كنند و در تعريف حال گويند عبارتست از : صفت موجود كه نه موجود است نه معدوم . براى اطلاع از بحث مربوط به اين عقيده رجوع فرمايند بهآنچه سابقا درباره گفتار محققانه استاد همائى در حاشيه ( مصباح الهداية ) ذكر شد . صفحه ( 15 ) - كبائر - الكبيرة - ما كان حراما محضا شرع عليها عقوبة محضة بنص قاطع فى الدنيا و الآخرة . ( تعريفات سيد ص 123 ) يعنى گناه كبيره آنست كه حرام محض باشد و مجازات خاصى براى مرتكب آن در دنيا و آخرت بموجب نص صريح تعيين و تشريع شده باشد . محشى « بهجة المرضية » دراينباره مىگويد : « تشخيص اينكه گناهى كبيره يا صغيره يا متوسطه است موكول به « عرف » مىباشد و همين عقيده و مبنى بمفهوم اخبار و احاديث وارده در اين باب نزديكتر است ولى مىتوان كبائر را چنين تفسير كرد كه گناهانيست كه ارتكاب آن صريحا در قرآن مجيد نهى و تحريم شده و يا از طريق قاطع ديگرى حرمت آن بثبوت رسيده و وعيد دوزخ براى مرتكب آن داده شده است . » ( بهجة المرضية شهيد ثانى « قده » ج 1 ص 156 )